Kadın Sığınmaevleri Projesi’nin Avrupa Birliği ülkelerinde kadına yönelik şiddetle mücadele uygulamalarını yerinde görmek amacıyla düzenlediği inceleme gezilerinden ikincisi İngiltere’ye yapıldı. 22-26 Şubat 2009 tarihleri arasında gerçekleştirilen geziye İçişleri Bakanlığı yetkililerinin yanı sıra Proje kapsamındaki illerden Ankara, Bursa, İzmir ve Samsun’dan temsilciler, AB Genel Sekreterliği, Avrupa Komisyonu Delegasyonu ve UNFPA’den yetkililer katıldı.

İnceleme Heyeti’nde İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nden Genel Müdür Yardımcısı Hasan Hüseyin Can ile İnceleme Soruşturma ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanı Okay Memiş, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Siyasi İşler Dairesi Başkanlığı AB Uzmanı Pınar Tanlak, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Sektör Sorumlusu Figen Tunçkanat, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Kadın Programları Koordinatörü Meltem Ağduk, Ankara Keçiören Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdür Yardımcısı Yaşar Şahinoğlu, Bursa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Muammer Subaşı, Samsun Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Şube Müdürü Zennube Albayrak, Ankara’dan Kadın Dayanışma Vakfı Gönüllüsü Sevinç Ünal, Bursa’dan Bursa Yerel Gündem 21 Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Sağlık Komisyonu üyesi Mecbure Altun, İzmir’den İzmir Kadın Dayanışma Vakfı’ndan Sevgi Binbir, Samsun Yerel Gündem-21 Kadınlar Konseyi Başkanı Filiz Öztopal ile Kadın Sığınmaevleri Proje Koordinatörü Nazik Işık ile Proje Finans Sorumlusu Çiler Karaçayır yer aldı. İzmir Karşıyaka Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü Kadın Sığınmaevi Sorumlusu Funda Kalaycı’nın vize işlemlerinin tamamlanamaması nedeniyle inceleme gezisine katılamaması, tüm katılımcılarda üzüntü yarattı.

Heyet, 4 günlük İngiltere gezisi sırasında şu kuruluşları ziyaret edip bilgi aldı:

1. Londra Büyükşehir Belediyesi Aile İçi Şiddet Projesi (Greater London Domestic Violence Project)
2. Haringey Belediyesi Toplum Güvenliği Birimi (Haringey Council Safer Community Executive Board) ve Hearthstone Haringey’s Aileiçi Şiddet Danışma ve Destek Merkezi (Hearthstone Haringey’s Domestic Violence Advice and Support Centre)

• Haringey Belediyesi Toplum Güvenliğinden Sorumlu Kabine Üyesi (Councillor) Nilgun Canver
  
• Haringey Emniyet Müdürü Dawe Grant,
  
• Haringey Suç Savcılığı Hizmeti (Haringey Crime Prosecution Service),
  
• St.Anns Polis Merkezi Halkla İlişkiler Bürosu,
  
• St.Anns Polis Merkezi Halkla İlişkiler Bürosu Ruh Sağlığı ve Topluma Uyum Birimi,
  
• Haringey Denetimli Serbestlik Savcılığı (Haringey Probation Service),
  
• Haringey İlçesi Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) Acil Hizmetleri (Emergency Service),
  
• Haringey İlçesi Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) Yetişkin Koruma Hizmeti (Adults Safguarding Service),
  
• Haringey Belediyesi Konut Hizmetleri (Housing Service),
  
• Haringey Belediyesi Çocuk Koruma Hizmeti (Child Protection Service),
  
• Haringey Belediyesi İtfaiyesi (Fire Service),
  
• Sivil Toplum Örgütleri:
  • NIA Projesi (The NIA Project),
  • Bağımsız Aileiçi Şiddet Savunuculuğu (Independent DV Advocacy),
  • Haringey Kadınlara Yardım-Haringey Women’s Aid,
  • SINE-IMECE Türkçe Konuşan Kadınlar Grubu-Turkish Speaking Women’s Group,
  • Asyalı Kadınlara Yardım-Asian Women’s Aid,
  • Haringey Kadınlar Forumu (Haringey Women’s Forum),
  • Kıbrıslı Türk Kadınlar Projesi-Turkish Cypriot Women’s Project,
  • DERMAN Türk ve Kürt Refahı (DERMAN Turkish-Kurdish),
  • CARIS Haringey,
  • Nafsiyat-Kültürlerarası Terapi Merkezi,
  • Islington Sığınmaevi Konseyi (Refuge Council)
  • SIRI,
  • HARTS

İnceleme gezisi sırasında, Londra Büyükelçimiz Yiğit Alpogan’a bir nezaket ziyareti de yapıldı. Büyükelçi Kadın Sığınmaevleri Projesi ve kadına yönelik şiddetle mücadele amaçlı çalışmalardaki gelişmeler hakkında bilgi aldı.

İZLENİMLER

Okay Memiş
İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
İnceleme Soruşturma ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanı

Kadın sığınma evleri projesi kapsamında, İngiltere-Londra uygulama örneklerinin yerinde görülerek değerlendirilmesi amacıyla yapılan programa ben de katıldım. Ve çok faydalı bir program olduğunu düşünüyorum. Orada bulunduğumuz süre içinde birçok kurum kuruluş ve sivil toplum örgütünü yerinde ziyaret ederek, konuya ilişkin uygulama örnekleri hakkında yerinde ve bizzat görerek bilgilendik. İngiltere’de kadın sığınma evleri konusunda asıl ve esas yetkili merciin belediyeler olduğunu ve belediyelerin de, kadına ve küçük çocuklara yönelik şiddet vb gibi kabul edilemez durumlarla mücadelede sivil toplum örgütleri ile birlikte çalıştıklarını gözlemledim. Ve hatta, belediye bütçesinden resmi olarak ödenek aktarılmak suretiyle kadın sığınma evlerinin bizzat bu sivil toplum örgütleri tarafından işletildiğini, böylece toplumsal sorumluluğun tabana, yani tüm topluma yayılmaya çalışıldığını müşahede ettim. Başta proje koordinatörü Nazik hanım olmak üzere, projede görevli olan herkese ve Londra programına katılan diğer katılımcılara içten teşekkürlerimi sunarım

Figen Tunçkanat
Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Sektör Sorumlusu

Bu inceleme gezisinde, Londra Belediyesi’nin kadına yönelik şiddetin sona erdirilmesi ortak gayesiyle birlikte çalıştığı; merkezden tabandakilere kadar bu mücadelede rol alan bütün kilit kuruluşlar arasındaki etkin diyalog ve işbirliğini gözlemleme fırsatı buldum. Kadına yönelik aile içi şiddet sorununun çözümü ve verimli hizmet için, ortak anlayış ve birlikte hareket etmenin yanı sıra yerel toplulukların bu mücadelede aktif bir rol oynamasının gerekliliğini de gözlemlemiş oldum.

Meltem Ağduk
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Kadın Programları Koordinatörü

Kadına yönelik şiddet konusunda yıllardır çalışmama rağmen ilk defa bu alanda devlet ve sivil toplum örgütlerinin bu denli kapsamlı bir işbirliği içinde olduklarını gördüm. Kurulan sistem herhangi bir boşluğa izin vermediği gibi böyle bir durumla karşılaşıldığında da gerek devlet gerekse de sivil toplum örgütleri bu açığı anında kapatıyorlar. Şiddet mağdurlarına yönelik hizmetler etkin olmakla birlikte kurbanlara verilen kapsamlı destek konusunda maddi sıkıntılardan yakındıklarına tanık oldum. Türkiye’ye yeni fikirler ve umutlarla döndüm. Umuyorum ki bunların bir bölümü hayata geçirebilirim.

Nazik Işık
Kadın Sığınmaevleri Proje Koordinatörü

Organizasyon aşamasında, kuruluşları seçmekte ve randevuları düzenlemekte çok zorlanmıştık. Çünkü bunca çok seçenek arasında Projemizin amaç ve hedeflerine en uygun yerleri seçmek hiç de kolay değildi. Bu nedenle, verimli sonuç almaktan çok memnunum. Haringey Belediyesi’nde St.Anne Bölgesi Başkanı Sn. Nilgün Canver’e toplum güvenliği hizmetinin nasıl geniş bir işbirliği içinde çalışmakta olduğunu görmemizi, anlamamızı sağlayan toplantıyı düzenlemiş olduğu için minnettarım. Burada gördüğüm Heartstone danışma merkezi polisin, sağlık ve sosyal hizmet birimlerinin bir arada çalışması açısından bugüne kadar gördüğüm en iyi örnekti. Adalet hizmetleri kapsamında Londra Denetimli Serbestlik Bürosu ve Hammersmith-Chelse Aile Mahkemesi ziyaretlerimiz, Türkiye’de bu alanda yapılabileceklere ilişkin fikirlerimi zenginleştirdi. Mesela, şiddet uygulayan erkeklere yönelik rehabilitasyon hizmetlerinin sadece sağlık kuruluşları tarafından verilmesi gerekmediğini düşünmekte haksız olmadığımı anladım. Bu nedenle, özellikle Denetimli Serbestlik Bürosu çalışmalarını iyi örnek olarak Türkiye’ye davet etmeyi çok arzu ediyorum. Kadın kuruluşları ve sığınak ziyaretleri bana kadın hareketi ile bir kez daha el ele tutuşmuşum duygusu verdi. Kadın kuruluşları temsilcileri ile Britanya Kadınlar Birliği Başkanı’nın birlikte proje geliştirmek üzere bir ön anlaşmaya varması ise, hiç beklemediğim bir çıktıydı.

Pınar Tanlak
Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Siyasi İşler Dairesi Başkanlığı AB Uzmanı

İngiltere’ye yaptığımız çalışma ziyareti sırasında aile içi şiddetle mücadele alanında sivil toplum kuruluşlarının önemine ve bu alanda polis, hastane, karakol, belediye ve sığınma evlerinin yakın işbirliği içerisinde çalıştıklarına şahit olunmuştur. Devletten çok fazla şey beklemek yerine aile içi şiddetle mücadele alanında toplumsal dayanışma ve bilinçlenmenin İngiltere’de çok yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Aile içi şiddet dünyanın her yerinde kanayan toplumsal bir yaradır ancak İngiltere’de bu konunun ele alınışı özel hayata daha önem verilerek farklı bir şekilde ele alınmaktadır. Sözkonusu inceleme gezisi sonucunda faydalı bilgiler temin edilip ülkemizin ihtiyaçları doğrultusunda yararlı tespitler yapılmıştır.

Yaşar Şahinoğlu
Ankara Keçiören Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdür Yardımcısı

Kadın Sığınma Evleri projesi kapsamında 22-26 Şubat 2009 tarihleri arasında Londra'ya yapılan gezinin son derece başarılı ve amacına uygun olarak gerçekleştiğini vurgulamak istiyorum. Özellikle heyetimizi kabul eden kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının bizleri tam zamanında toplantıya hazır halde beklemeleri ve konukseverlik göstermeleri ve hiç birinde dahi en küçük bir aksilik yaşanmamasını da organizasyonu gerçekleştiren proje koordinasyon ekibinin önemli bir başarısı olarak değerlendiriyorum ve kendilerini tüm içtenliğimle kutluyorum. Aynı zamanda bir belediyeci olarak hem "Kadın Sığınma Evleri"ni hem de "Şehircilik"  adına Londra gibi Avrupa’nın önemli bir merkezinde gözlem yapma olanağı bulduğum için de kendimi şanslı addediyorum. Bu vesile ile Proje Koordinatörü Nazik Işık'a bizlere "Londra Metrosu"nu tanıma olanağı sunduğu için çok teşekkür ediyorum.

Zennube Albayrak
Samsun Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Şube Müdürü

İngiltere deki sistem;  ülkemizdeki kadın sığınmaevlerinin merkezi yönetim, yerel yönetim ve sivil toplum örgütleri arasındaki koordinasyonla daha sağlıklı koşullarda  daha işlevsel hale getirilmesi için iyi bir örnek oluşturmaktadır.Bu nedenle yapılan inceleme gezisinden elde edilen veri ve bilgiler ışığında kadın sığınmaevleri ile ilgili çalışmaların fiziki mekana yansıtılmasında daha bilinçli ve seri hareket edilebilecektir.

Filiz Öztopal
Samsun Yerel Gündem 21-Kadınlar Konseyi Başkanı

Kadın Sığınmaevleri Projesi kapsamında Samsun Yerel Gündem 21- Kadınlar Konseyi Başkanı olarak inceleme gezisine katıldım. İngiltere’de aile içi şiddetin önlenmesi için neler yapıldığını, sivil toplum kuruluşları, polis, sağlık hizmetleri ve mahkemelerin birlikte nasıl çalıştığını, yerinde birebir görmek benim için çok önemli bir deneyim oldu. Bu deneyimlerin, yerelimizde  ilgili kurum ve kuruluş temsilcileri ile paylaşılmasını  gerçekleştireceğim. Kadın sivil toplum kuruluşu temsilcileri olarak yıllardır kurulması için çaba gösterdiğimiz kadın sığınmaevlerinin bu proje ile yaşama geçecek olması bizleri müthiş heyecanlandırıyor.

Sevinç Ünal
Kadın Dayanışma Vakfı Vakıf Gönüllüsü

İngiltere’de yıllardır aile içi şiddet ve cinsiyete dayalı şiddet alanında mücadele eden kurumların mağdur odaklı-çok kuruluşlu örgütlenme modelleri ve deneyimlerini dinlemek, ufuk açıcıydı. Ayrıca inceleme gezisine katılan ekibin bu modelleri birlikte görmesi, incelemesi ve üzerine tartışmasını, Türkiye'de kurulacak işbirlikleri açısından çok önemli buluyorum. Londra'da ziyaret edilen kuruluşların seçiminde ki özeninden dolayı proje koordinatörü Nazik Işık'a teşekkür ediyorum.

Mecbure Altun
Bursa Yerel Gündem 21 Sağlık Komisyonu Üyesi

Çok güzel, yoğun dolu dolu vakit geçirdiğimiz bir programdı. Kendi ülkemizdeki kadın sığınmaevleri ve İngiltere’deki sığınmaevleri ile ilgili kıyas yapma imkanı buldum. Orada kazandığım deneyimlerin kentimizdeki uygulamalara katkı sağlayacağına inanıyorum. Ayrıca bu inceleme gezisinin kişisel olarak bana da katkı sağladığını düşünüyorum.

Sevgi Binbir
İzmir Kadın Dayanışma Derneği

Bu geziden önce Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizmaları hakkında oldukça sınırlı olsa da Almanya, Hollanda ve İsveç’e ilişkin görgüye dayalı, İngiltere için ise anlatılan ve yazılanlar üzerinden bilgiye sahiptim.
Londra gezimizin oldukça değerli ve öğretici olduğunu belirtmem gerekir. Londra’da,  kadına yönelik şiddetin herkesi ilgilendiren toplumsal bir sorun olmasından hareket ederek  şiddetin önlenmesi için oluşturulmuş kurumsal işbirliklerinin çok güzel örneklerini tanıma fırsatımız oldu.  Bir yandan şiddetin,  insanın en temel haklarına saldırı olduğu ve suç oluşturduğu konusunda genel toplumsal duyarlık oluşturmaya yönelik çalışmalar yapılırken diğer yandan şiddete uğrayan kişi ve yakınlarının korunması, barınması ve güçlendirilmesi ile sağlıklı bir ortamda yaşamını sürdürmesine yönelik destekleyici çalışmalar yürütüldüğünü gördük.
Tüm bu çalışmaların başarısının ise şiddetin sadece kadını ve kadın örgütlerini ilgilendiren bir sorun olmaktan çok toplumsal bir sorun olarak değerlendirilmesi ve hep birlikte buna uygun politikalar geliştirilerek sağlık, güvenlik, mahkeme sosyal destek kurumları, belediyeler, kadın örgütleri vb. den oluşan biri birleri ile hiyerarşiden uzak, soruna odaklanmış, dairesel ilişki kurarak koordinasyon halinde çalışan yapılar oluşturmaları olduğunu düşünüyorum.
Süremiz çok sınırlı olsa da bu sınırlı zaman için çok doğru biçimde tercih edilen kurumlar,  şiddetle mücadele için oluşturulan sistemi anlamamıza yardımcı oldu. Önümüzü ve ufkumuzu açan bu gezi için emeği geçen tüm arkadaşlara ve gezi ekibine çok teşekkür ediyorum.

Çiler Karaçayır
Kadın Sığınmaevleri Projesi Finans Sorumlusu

Geziden Fotoğraflar